Kanun Numarası: 573Kabul Tarihi: 6/6/1997Resmî Gazete: 23011BİRİNCİ KISIMGenel HükümlerAmaçMadde 1 – Bu Kanun Hükmünde Kararnamenin amacı, özel eğitim gerektiren bireylerin, Türk Milli Eğitiminin genel amaçları ve temel ilkeleri doğrultusun da,genel ve mesleki eğitim görme haklarını kullanabilmelerini sağlamaya yö nelikesasları düzenlemektir.KapsamMadde 2 – Bu Kanun Hükmünde Kararname; özel eğitim gerektiren bireyler ileonlara doğrudan veya dolaylı olarak sunulacak eğitim hizmetlerini; buhizmetleri sağlayacak okul, kurum ve programları kapsar.TanımlarMadde 3 – Bu Kanun Hükmünde Kararnamede geçen;a) “Özel eğitim gerektiren birey”, çeşitli nedenlerle, bireysel özellikleri veeğitim yeterlilikleri açısından akranlarından beklenilen düzeyden anlamlıfarklılık gösteren bireyi,b) “Özel eğitim”, özel eğitim gerektiren bireylerin eğitim ihtiyaçlarınıkarşılamak için özel olarak yetiştirilmiş personel, geliştirilmiş eğitimprogramları ve yöntemleri ile onların özür ve özelliklerine uygun ortamlardasürdürülen eğitimi,c) “Kaynaştırma”, özel eğitim gerektiren bireylerin diğer bireylerle karşı lıklıetkileşim içinde bulunmalarını sağlamak ve eğitim amaçlarını en üst düzeydegerçekleştirmek için geliştirilmiş eğitim ortamlarını,d) “Tanılama”, eğitsel amaçla, bireyin tüm gelişim alanlarındaki özelliklerininbelirlenerek değerlendirilmesi sürecini,e) “Bakanlık”, Milli Eğitim Bakanlığını,İfade eder.Özel eğitimin temel ilkeleriMadde 4 – Türk Milli Eğitimini düzenleyen genel esaslar doğrultusunda özeleğitimle ilgili temel ilkeler şunlardır:a) Özel eğitim gerektiren tüm bireyler, ilgi, istek, yeterlilik ve yetenekleridoğrultusunda ve ölçüsünde özel eğitim hizmetlerinden yararlandırılır.b) Özel eğitime erken başlamak esastır.c) Özel eğitim hizmetleri, özel eğitim gerektiren bireyleri sosyal ve fizikselçevrelerinden mümkün olduğu kadar ayırmadan planlanır ve yürütülür.d) Özel eğitim gerektiren bireylerin, eğitsel performansları dikkate alı narak,amaç, muhteva ve öğretim süreçlerinde uyarlamalar yapılarak diğer bireylerlebirlikte eğitilmelerine öncelik verilir.e) Özel eğitim gerektiren bireylerin her tür ve kademedeki eğitimlerininkesintisiz sürdürülebilmesi için her türlü rehabilitasyonlarını sağlayacak kurumve kuruluşlarla işbirliği yapılır.f) Özel eğitim gerektiren bireyler için bireyselleştirilmiş eğitim planıgeliştirilmesi ve eğitim proğramlarının bireyselleştirilerek uygulanması esastır.g) Ailelerin, özel eğitim sürecinin her boyutuna aktif katılmalarının sağlanmasıesastır.h) Özel eğitim politikalarının geliştirilmesinde, özel eğitim gerektiren bireylerinörgütlerinin görüşlerine önem verilir.i) Özel eğitim hizmetleri, özel eğitim gerektiren bireylerin toplumla etkileşim vekarşılıklı uyum sağlama sürecini kapsayacak şekilde planlanır.İKİNCİ KISIMEğitim ÖğretimBİRİNCİ BÖLÜMEğitim ÖğretimTanılama-Değerlendirme-YerleştirmeMadde 5 – Her aşamadaki tanılamada, bireyin eğitsel performans düzeyibelirlenir, gelişim alanlarındaki özellikleri değerlendirilir ve bu değerlendirmesonuçları dikkate alınarak eğitim amaçları ve hizmetleri planlanır, en uyguneğitim ortamına yerleştirilmesine karar verilir.Tanılama, değerlendirme ve yerleştirme sürecinin her aşamasında ailenin degörüşü alınarak katılımı sağlanır.Erken çocukluk dönemi eğitimiMadde 6 – Erken çocukluk dönemindeki özel eğitim hizmetleri aileninbilgilendirilmesi ve desteklenmesi temeline dayalı olarak evlerde ve kurumlardasürdürülür.Okul öncesi eğitimiMadde 7 – Tanısı konulmuş özel eğitim gerektiren çocuklar için okul öncesieğitimi zorunludur. Bu eğitim özel eğitim okulları ile diğer okul öncesi eğitimkurumlarında verilir. Gelişim ve bireysel özellikleri dikkate alınarak, özel eğitimgerektiren çocukların okul öncesi eğitim süreleri uzatılabilir.İlköğretimMadde 8 – Okul öncesi eğitimini tamamlayan veya zorunlu ilköğretim çağınagelmiş özel eğitim gerektiren çocuklar için hazırlık sınıfları açılabilir.Hazırlık sınıflarının amacı, öğrencilerin gelişim ve bireysel özellikleri ilegereksinimleri doğrultusunda onları örgün eğitimi izleyebilecekleri durumagetirmektir.Özel eğitim gerektiren bireyler, ilk öğretimlerini özel eğitim okulları ve/veyadiğer ilköğretim okullarında sürdürürler.Zorunlu ilköğretim programlarının amaçlarını gerçekleştirecek durumdaolmayan bireyler için gelişim alanlarındaki performans düzeyleri dikkatealınarak hazırlanmış eğitim programlarının uygulanacağı kurumlar açılır.OrtaöğretimMadde 9 – Özel eğitim gerektiren bireyler, ortaöğretimlerini özel eğitimokullarında ve/veya diğer genel ve mesleki teknik ortaöğretim okullarındasürdürürler.YükseköğretimMadde 10 – Özel eğitim gerektiren bireylerin ilgi, istek, yetenek ve yeterlilikleridoğrultusunda ve ölçüsünde yükseköğretim imkanlarından faydalanabilmeleriiçin gerekli özel tedbirler alınır.Yaygın eğitimMadde 11 – Özel eğitimin temel ilkeleri doğrultusunda farklı konu ve sürülerde,özel eğitim gerektiren bireyler için temel yaşam becerilerini geliştirmek,öğrenme ihtiyaçlarını karşılamak, işe ve mesleğe hazırlamak amacıyla yay gıneğitim programları düzenlenir. Özel eğitim gerektiren bireylerin aileleri ve yakınçevrelerinin bireyin gelişim sürecinde aktif rol almalarına ve onlar la birlikteyaşama becerilerini geliştirmelerine yönelik yaygın eğitim prog ramlarınaöncelik verilir.İKİNCİ BÖLÜMEğitim OrtamlarıKaynaştırmaMadde 12 – Özel Eğitim gerektiren bireylerin eğitimleri, hazırlanan bireyseleğitim planları doğrultusunda akranları ile birlikte her tür ve kademedeki okulve kurumlarda uygun yöntem ve teknikler kullanılarak sürdürülür.Özel eğitim okullarında eğitimMadde 13 – Benzer yetersizlikleri olan akranları ile birlikte ayrı bir okul veyakurumda eğitim görmeleri gereken özel eğitim gerektiren öğrencilerin eğitimi,uygun kaynaştırma modelleri ile düzenlenerek, özel eğitim okul ve kurumlarında sürdürülür.Özel eğitim desteğiMadde 14 – Özel eğitim gerektiren bireylere, her tür ve kademedeki eğitimortamlarında devam ettiği eğitim programlarının amaçlarını gerçekleştirmeküzere özel eğitim desteği verilir. Bu amaçla bireysel ve grupla eğitim imkanlarısağlanır.Herhangi bir eğitim kurumuna devam edecek durumda olmayan zorunlu eğitimçağındaki özel eğitim gerektiren bireylere yetersizlikten etkilenme düzeyinebakılmaksızın temel yaşam becerilerini geliştirme ve öğrenme ihtiyaçlarınıkarşılamaya yönelik eğitim programları uygulanır.Eğitim programlarıMadde 15 – Özel eğitimde, eğitim programları bireylerin eğitsel performanslarıdikkate alınarak ve programın amaçları bireye uyarlanarak uygulanır.Özel eğitim okul ve sınıflarında normal okul programları uygulanır, ancak;öğrencilerin özellikleri ve öğrenme yeterlilikleri dikkate alınarak, sözkonusuprogramlarda denkliği bozmayacak şekilde düzenlemeler yapılır. Özel eğitimokul ve sınıf programları, öğrencileri, eğitimlerini normal okullarda akranlarıylabirlikte sürdürecek yeterliliklere ulaştırmayı amaçlayan bir yaklaşımlahazırlanır.Özel eğitim okul ve sınıflarında süreleri ve içerikleri öğrencilerin özelliklerinegöre hazırlanmış özel eğitim programları da uygulanabilir. Bu programlarıtamamlayanlara verilecek diploma veya sertifikaların denkliği ile üst öğrenimkurumlarına devam gibi konular ve öğrenciye sağlayacağı haklar Bakanlıkçabelirlenir.Özel eğitim gerektiren bireyleri ilgi, ihtiyaç ve yetenekleri doğrultusunda işhayatında geçerliliği olan görevlere hazırlayıcı iş ve meslek eğitim programları;uygulama ağırlıklı ve bireyin o işi veya mesleği amaçlanan yeterlilikteyapmasını sağlayacak şekilde sürdürülür.DeğerlendirmeMadde 16 – Normal akranları ile birlikte eğitim gören özel eğitim gerektirenöğrencilerin hazırlanan eğitim planındaki amaçları gerçekleştirme düzeyleri,devam ettikleri okulun sınıf geçme ve sınav yönetmeliğine göre değerlendirilir.Ancak, özür ve özellikleri dikkate alınarak sınavlarda gerekli önlemler alınır vedüzenlemeler yapılır.Özel eğitim okul ve sınıflarında eğitim gören öğrencilerin değerlendirilmesinde,öncelikle bireyselleştirilmiş eğitim planlarında konulan amaçlarıngerçekleştirilmesi esas alınır.ÜÇÜNCÜ KISIMKurumlar ve GörevleriBİRİNCİ BÖLÜMKoordinasyonÖzel eğitim, rehberlik ve psikolojik danışma hizmetleriMadde 17 – Eğitim öğretim kurumlarındaki rehberlik ve psikolojik danışmahizmetleri ile özel eğitim hizmetlerini düzenlemek, koordineli bir şekildeyürütülmesini sağlamak, izlemek ve değerlendirmek üzere her ilde milli eğitimmüdürlüğüne bağlı olarak il milli eğitim müdür yardımcısı veya şube müdürübaşkanlığında özel eğitim rehberlik ve psikolojik danışma hizmetleri birimi kurulur.İllerde özel eğitim rehberlik ve psikolojik danışma hizmetleri bu birimtarafından yürütülür.İKİNCİ BÖLÜMÖzel Eğitim Okul ve KurumlarıÖzel eğitim okullarıMadde 18 – Durumları ayrı bir okulda özel eğitim gerektiren bireyler için özürve özelliklerine uygun gündüzlü veya yatılı özel eğitim okulları açılır.Birden fazla özürü bulunan öğrenciler için özel eğitim okullarında özel eğitimsınıfları açılabilir.Özel eğitim okullarında açılan yaygın eğitim programlarına katılan özel eğitimgerektiren bireyler ile söz konusu okulların aile eğitimi programlarınakatılanlardan öğrencilerin birinci derecede yakınlarının eğitimleri süresince iaşeve ibateleri Bakanlıkça karşılanır.Özel Eğitim KurumlarıMadde 19 – Özel eğitim gerektiren biriylere özel eğitim desteği sağlamak veyaonları iş ve mesleğe hazırlamak veya örgün eğitim programlarındanyararlanamayacak durumda olanların temel yaşam becerilerini geliştirmek veöğrenme ihtiyaçlarını karşılamak üzere gündüzlü özel eğitim kurumlarıaçılabilir.Özel eğitim kurumlarında, özel eğitim gerektiren biriyleri iş hayatındageçerliliği olan görevlere hazırlamak amacıyla açılan iş ve meslek kurslarınadevam edenler, 5/6/1986 tarihli ve 3308 sayılı Çıraklık ve Meslek EğitimiKanunu’nun çırak öğrencilere verdiği haklardan yararlanırlar.Diğer okul ve kurumlarda özel eğitimMadde 20 – Durumları normal akranları ile birlikte eğitim görmeye uygun olanözel eğitim gerektiren bireyler, eğitim ve öğretimlerini resmi ve özel okulöncesi, ilköğretim ve ortaöğretim okullarında sürdürürler. Bu okullarda özeleğitim gerektiren bireylere özel eğitim desteği sağlamak üzere yardımcıderslikler oluşturulur, özel araç-gereç ile eğitim materyalleri sağlanır ve diğerözel tedbirler alınır.Durumları ayrı bir sınıfta eğitilmeyi gerektiren öğrenciler için özür veözelliklerine göre okul öncesi, ilköğretim ve ortaöğretim okullarında özel eğitimsınıfları açılır.Çıraklık ve yaygın eğitim faaliyetlerinde de bu tür uygulamalara yer verilir.ÜÇÜNCÜ BÖLÜMÖzel Eğitime Destek Sağlayan KurumlarRehberlik ve araştırma merkezleriMadde 21 – Rehberlik ve araştırma merkezleri, eğitimöğretim kurumlarındakirehberlik ve psikolojik danışma hizmetlerinin etkin ve verimli bir şekildeyürütülebilmesine ilişkin gerekli her türlü çalışmaların yanısıra özel eğitimgerektiren bireyleri de tanılamada belirtildiği şekilde inceler, tanılar, yerleştirilebilecekleri en uygun eğitim ortamını önerir ve bu bireylere rehberlik vepsikolojik danışma hizmetleri sunar.Nüfus ve hizmet potansiyeline göre merkez ve diğer ilçelerde de rehberlik vearaştırma merkezleri açılabilir.Rehberlik ve psikolojik danışma hizmetleri servisiMadde 22 – Örgün ve yaygın eğitim kurumlarına devam eden bireylererehberlik ve psikolojik danışma hizmetleri götürmek üzere eğitimöğretimkurumlarında kurulan rehberlik ve psikolojik danışma hizmetleri servisleri,kurumlarındaki özel eğitim gerektiren bireylere de eğitim ihtiyaçları veözelliklerine göre bu hizmetleri sunar.Bu servisler, rehberlik ve danışma hizmetlerini yürütürken bölgelerindekirehberlik ve araştırma merkezi ile diğer ilgili kurumlarla işbirliği yaparlar.DÖRDÜNCÜ KISIMÇeşitli HükümlerOkul ve kurum açmaMadde 23 – Özel Eğitim okul ve kurumları ile rehberlik ve araştırma merkezleriBakanlıkça açılır.Gerçek ve tüzel kişiler özel eğitim gerektiren bireylerin eğitim ve öğretimleriiçin 8/6/1965 tarihli ve 625 sayılı Özel Öğretim Kurumları Kanunundakiesaslara uygun olarak özel okul veya kurum açabilirler.Bakanlık, 625 sayılı Özel Öğretim Kurumları Kanununa göre açılmış vehisselerinin tümü kamu yararına çalışan dernek ve vakıflara ait özel eğitim okulve kurumlarının hizmetlerinin niteliğini yükseltmek ve öğrencilere maliyetidüşürmek amacıyla, bu okul ve kurumlara eğitim-öğretim hizmetleri sınıfındapersonel, program gibi destekler sağlayabilir.Resmi ve özel öğretim kurumlarında özel eğitimMadde 24 – Resmi ve özel okul öncesi, ilköğretim ve ortaöğretim okulları ileyaygın eğitim kurumları; kendi çevrelerindeki özel eğitim gerektiren bireylereözel eğitim hizmetleri sağlamakla yükümlüdürler.Söz konusu okul ve kurumlarda, özel eğitim gerektiren bireylerin eğitim-öğretim görmelerini sağlamak üzere gerekli tedbirler alınır.PersonelMadde 25 – Özel eğitim okul ve kurumları ile özel eğitime destek sağlayan okulve kurumların eğitimöğretim sınıfı personel ihtiyacı öncelikle karşılanır; ihtiyaçduyulan uzman personel atanır veya diğer kurum ve kuruluşlarla işbirliğiyapılarak görevlendirilir.Teftiş ve DenetimMadde 26 – Özel eğitim okul ve kurumları ile özel eğitime destek sağlayankurumların faaliyetlerinin teftiş ve denetimi özel eğitim ve/veya rehberlik vepsikolojik danışma alanlarında yetişmiş müfettişlerce yapılır.Özel eğitim araçlarıMadde 27 – Resmi okul ve kurumlarda eğitim ve öğretimlerini sürdürdüklerisürece, özel eğitim gerektiren bireylerin bu hizmetlerden etkin şekildeyararlanmalarını sağlayacak her türlü araç-gereç ihtiyaçları Bakanlıkçakarşılanır.Kaldırılan hükümlerMadde 28 – 12/10/1983 tarihli ve 2916 sayılı Özel Eğitime Muhtaç ÇocuklarKanunu yürürlükten kaldırılmıştır.Geçici Madde – Bu Kanun Hükmünde Kararnamenin uygulanması ile ilgilihususlar Bakanlıkça hazırlanacak yönetmeliklerde belirtilir. Söz konusuyönetmelikler, bu Kanun Hükmünde Kararnamenin yürürlüğe girdiği tarihtenitibaren bir yıl içerisinde çıkartılır.YürürlükMadde 29 – Bu Kanun Hükmünde Kararname yayımı tarihinde yürürlüğe girer.YürütmeMadde 30 – Bu Kanun Hükmünde Kararname hükümlerini Bakanlar Kuruluyürütür.